21 juni 2018

Een gelukkige zomerzonnewende allemaal!

Jawel mensen, vandaag om klokslag 7 minuten over twaalf is het zo ver. Dan vindt de zomerzonnewende plaats, ook wel het solstitium of zonnestilstand genoemd. Het is het moment dat het middelpunt van de zonneschijf de lengte 90°00’00” op de ecliptica bereikt, hét moment van het begin van de zomer, de astronomische zomer welteverstaan, de weerkundige […]

XMM-Newton vindt vermist intergalactisch materiaal 

Astronomen van onder meer SRON en de Sterrewacht Leiden hebben met ESA’s ruimtetelescoop XMM-Newton gas gevonden dat een van de puzzelstukjes vormt om de totale hoeveelheid ‘normale’ materie in het heelal in kaart te brengen. Het onderzoek wordt 21 juni gepubliceerd in Nature. Het heelal bestaat voor resp. 25 en 70 procent uit mysterieuze donkere […]

Groningse software maakt supercomputer van laptop

Twee Groningse sterrenkundigen hebben software ontwikkeld die moeiteloos visualisaties kan genereren op basis van honderden miljoenen gegevens. Maarten Breddels en Jovan Veljanoski (Rijksuniversiteit Groningen) schreven hun programma in eerste instantie om de miljard sterren te lijf te gaan die door Gaia in kaart zijn gebracht. De software kan echter ook patronen laten zien in andere […]

Sterke aanwijzingen gevonden voor bestaan tussenmaatje zwarte gaten

Het bestaan van de zogeheten ‘intermediate-mass black holes‘ (IMBHs), zwarte gaten die qua massa gelegen zijn tussen stellaire zwarte gaten (enkele tot tientallen keren de massa van de zon) en superzware zwarte gaten (enkele miljoenen tot miljarden keren de massa van de zon), was tot nu toe altijd onzeker. Maar met de detectie door drie […]

Zaterdagavond heldere meteoor gezien boven Nederland, ook boven Pinkpop

Credit: Uwe Reichert Het duurde maar een paar seconden, maar dat was voor tientallen mensen net lang genoeg om het te zien. Zaterdagavond 16 april om 23.11 uur Nederlandse tijd scheerde een vuurbal langs de hemel en dat ging niet onopgemerkt.  De website International Meteor Organization ontving 90 meldingen vanuit het hele land, maar ook op verschillende plekken […]

De druk in een proton is hoger dan de druk in het binnenste van een neutronenster

Protonen zijn de belangrijkste bouwstenen van alle elementen in het heelal. Ze werden in 1919 ontdekt door Ernest Rutherford, maar pas nu zijn natuurkundigen erin geslaagd om de druk in een proton te meten. Gebruikmakend van de Continuous Electron Beam Accelerator Facility (CEBAF) zijn onderzoekers van Jefferson Lab in Virginia (VS) protonen gaan meten en daaruit blijkt […]

Voor het eerst in beeld: een brakend zwart gat na het verslinden van een ster

Voor het eerst hebben astronomen afbeeldingen kunnen maken van de stroom snel bewegende materie die een superzwaar zwart gat uitstoot na het uiteen trekken van een ster. De verwachting is dat sterrenkundigen dankzij deze ontdekking – gedaan met infrarood- en radiotelescopen – nu meer ‘brakende’ zwarte gaten kunnen opsporen. De ontdekking is vandaag gepubliceerd in […]

As Stephen Hawking bijgezet naast Newton en Darwin

De as van Stephen Hawking is vandaag bijgezet in de Westminster Abbey in Londen. De astronoom heeft een plekje gekregen in de Scientists’ Corner van de kerk, tussen Isaac Newton en Charles Darwin. Bij de dienst waren familie, collega’s en vrienden van de wetenschapper aanwezig. Acteur Benedict Cumberbatch, die ooit Hawking speelde in een film, […]

ALMA ontdekt drietal jeugdige planeten rond pasgeboren ster

Twee teams van astronomen die met ALMA werken, hebben onafhankelijk van elkaar, overtuigend bewijs gevonden dat er om de jonge ster HD 163296 drie planeten-in-wording cirkelen. Met behulp van een nieuwe planeetopsporingstechniek hebben de astronomen drie verstoringen in de gasrijke schijf rond de ster opgespoord: het sterkste bewijs tot nu toe dat zich daar planeten […]

Nieuwe data Gaia telescoop toont fusies van de Melkweg

Sterrenkundigen van de RUG hebben in de halo van de Melkweg sporen gevonden van oude samensmeltingen. Vijf groepjes sterren lijkt afkomstig van de fusie met kleine sterrenstelsels, terwijl een grote ‘klodder’ van enkele honderden sterren afkomstig lijkt van een grotere fusie. Deze resultaten zijn op 12 juni gepubliceerd in The Astrophysical Journal Letters. Het onderzoek […]